Pamuk telefi: hangi sınıf nereden çıkar, alıcı neye bakar
Pamuk telefi, çırçırlamadan iplik eğirmeye kadar hattın her aşamasında ortaya çıkan yan üründür. Ticarette çoğu zaman tek bir isimle anılır, oysa hangi makineden alındığına göre lif uzunluğu, çepel oranı ve kullanım alanı tamamen değişir. Doğru tasnif edildiğinde telef bir atık değil, kendi fiyatı ve kendi alıcısı olan bir ham maddedir.
Telefin çıktığı aşama sınıfını belirler
Harman hallaç telefi, balyanın açıldığı ve ilk temizliğin yapıldığı hatta ayrışır. İçindeki kabuk parçacığı, çepel, tohum kırığı ve toz oranı yüksek, kullanılabilir lif oranı ise diğer tiplere göre düşüktür. Bu yüzden dolgu ve izolasyon uygulamalarına, bir de malzemeyi yeniden temizleme hattından geçiren geri dönüşümcülere gider. Fiyatı da doğrudan lif oranı üzerinden konuşulur.
Tarak ve tarama aşamasından çıkan telef belirgin biçimde daha temizdir. Tarak makinesinin şapka telefi ile penye makinesinden çıkan tarama telefi (comber noil) piyasada sık sık aynı başlık altında satılır, oysa ikisi farklı malzemedir. Comber noil kısa liflidir, çünkü penye makinesinin eğirmeye uygun bulmayıp ayırdığı liflerden oluşur, buna karşılık temizliği yüksektir ve hidrofil pamuk ile dokusuz yüzey üretiminde karşılık bulur. Teklif alırken telefin tam olarak hangi makineden geldiğini sormak tek satırlık bir sorudur, ama teklifler arasındaki farkın büyük bölümünü açıklar.
İplik üstüpü ve geri kazanım
İplik üstüpü, ring makinesinin emiş sisteminde toplanan pneumafil telefi ile bobin ve kumaş döküntülerinden tasnif edilir. Lif uzunluğu ve mukavemeti görece korunduğu için open-end sisteminde kalın numara iplik üretimine, battaniye ve paspas ipliğine, dolgu malzemesine girer. Temiz ve emiciliği yüksek kısmı ise endüstriyel makine temizliğinde üstüpü olarak kullanılır. Burada belirleyici olan yağ tutma kapasitesi ve malzemenin sentetik lif içermemesidir, çünkü sentetik lif ne yağı ne suyu çeker.
Alıcının kontrol etmesi gerekenler
İlk üç başlık lif oranı, çepel oranı ve nemdir. Telef ağırlıkla satıldığı için nem doğrudan fiyata yansır, ayrıca sıkı preslenmiş bir balyada rutubet sararmaya ve küflenmeye yol açar. Pamukta ticari nem geri kazanımı (regain) yüzde 8,5 olarak kabul edilir; teslim alırken balyadan ölçüm istemek makul bir taleptir.
Dördüncüsü kontaminasyondur ve geri dönüşümcü için listenin en pahalı maddesidir. Ambalajdan gelen polipropilen ipler, çuval lifi, renkli sentetik parçacıklar ve plastik çember artıkları tasnif sırasında ayrılmazsa iplikte ve kumaşta görünür hale gelir, boyama da bunu örtmez. Beşincisi balya standardıdır: sabit balya ağırlığı, düzgün presleme ve partiyi tarif eden açık bir kalite dokümanı, mal geldiğinde değil sipariş aşamasında anlaşılması gereken şeylerdir.
ETEX'in sunduğu telef kalemleri
Üç kalemde çalışıyoruz: tarak telefi, harman hallaç telefi ve iplik üstüpü. Bunlar yukarıda anlatılan zincirin farklı noktalarından çıkan, lif uzunluğu ve temizliği birbirinden farklı malzemeler; bu yüzden ayrı toplanıp ayrı tutuluyor. Aynı hattan gelen malzemeyi karıştırmamak, bileşimin teslimattan teslimata kaymamasını sağlıyor.
Sınıflandırılan telef yoğun ve standart balyalar hâlinde presleniyor, açık kalite dokümantasyonuyla sevk ediliyor. Belirli bir lif oranı, temizlik derecesi ya da balya ölçüsü arıyorsanız, numune ve parti bilgisiyle konuşmak en hızlı yol.