Dokuma kumaşta konstrüksiyonu okumak

Dokuma kumaş, birbirine dik iki iplik sisteminin belirli bir düzenle bağlanmasıyla oluşur: tezgâha boyuna gerilen çözgü ve enine atılan atkı. Kumaşın tuşesi, dayanımı, dökümü ve maliyeti bu iki sistemin numarasına, sıklığına ve bağlantı düzenine bağlıdır. Bu yüzden bir dokuma kumaşı tek başına iyi ya da kötü yapan bir özellik yoktur, önemli olan konstrüksiyonun kullanım amacına oturmasıdır.

Konstrüksiyonun dili: numara, sıklık, gramaj

Dokuma kumaş genellikle tek bir satırla tarif edilir: çözgü ve atkı iplik numarası, çözgü ve atkı sıklığı, en ve gramaj. Ne 30/1 x Ne 30/1, 110 x 70, 150 cm gibi bir tarif, kumaşı elinize almadan nasıl davranacağını büyük ölçüde anlatır. Numara büyüdükçe iplik incelir, sıklık arttıkça kumaş toklaşır ve gramaj yükselir.

Gramaj tek başına bakıldığında yanıltıcı olabilir. Aynı metrekare ağırlığına kalın iplikle seyrek dokuyarak da, ince iplikle sık dokuyarak da ulaşılır, ancak iki kumaşın tuşesi ve aşınma davranışı aynı olmaz. İplik tipi de burada devreye girer: ring iplikle dokunan bir kumaş daha düzgün ve parlak bir yüzey verirken, open-end iplik daha hacimli ve tok bir yapı bırakır.

Örgü tipi neyi değiştirir

Bez ayağı, çözgü ve atkının bir alta bir üste geçtiği en sık bağlantıdır. Poplin ve gömleklik kumaşların düz yüzeyi ve boyutsal stabilitesi buradan gelir. Dimi örgüde bağlantı noktaları kaydırılır, yüzeyde diyagonal bir iz oluşur. Gabardin gibi dimi yapılar aynı sıklıkta daha yumuşak döküm ve daha yüksek aşınma dayanımı verdiği için pantolon, ceket ve dış giyimde tercih edilir. Satende ise iplik atlamaları uzundur, bu da parlak ve dökümlü bir yüzey sağlar, buna karşılık sürtünme ve takılmaya karşı hassasiyeti artırır.

Ham bezden bitmiş kumaşa

Çözgü iplikleri tezgâhta binlerce kez sürtünmeye maruz kaldığı için dokumadan önce haşıllanır. Tezgâhtan çıkan ham bez sırasıyla haşıl sökme, kasar, gerekiyorsa boyama ve fiziksel terbiye adımlarından geçer. Bu adımların her biri eni, gramajı ve çekme davranışını değiştirir. Bu nedenle ölçüler her zaman bitmiş kumaş üzerinden konuşulmalıdır.

Çekme, alıcıların en sık gözden kaçırdığı başlıktır. Yalnızca kasarlanmış bir kumaşın yıkamada vereceği boyut kaybı ile sanforlanmış bir kumaşınki aynı değildir. Kesim planını doğrudan etkilediği için çekme toleransının ve bunun hangi yıkama koşulunda ölçüldüğünün sipariş öncesi yazılı hâle gelmesi gerekir.

Sipariş öncesi netleşmesi gerekenler

Bitmiş en ve gramaj toleransı, çekme değerleri, uygulanacak muayene standardı ve kabul edilebilir hata puanı, top uzunluğu ile bir topta kabul edilen ek sayısı, top içi ve toplar arası renk farkı, kenar yapısı ve kullanılabilir en. Bu başlıkların numune onayı aşamasında konuşulması, sevkiyat sonrası tartışmaların büyük bölümünü ortadan kaldırır.

Numuneden sevkiyata kadar aynı konstrüksiyon tarifi üzerinden ilerliyoruz: en, gramaj, sıklık ve terbiye adımları numune onayında ne yazıldıysa sevkiyatta da odur. Bu başlıkları sipariş öncesinde yazıya dökmek, kesim planı ile gelen kumaşın uyuşmaması riskini büyük ölçüde ortadan kaldırır.